معين الدين محمد زمچى اسفزارى

مقدمه 2

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

ربيعى پوشنگى پسر خطيب پوشنگ هرات - كه از شعراء نامدار دربار هرات بوده - در حماسه تاريخى خود موسوم به : « كرت‌نامه » - كه آن را در تاريخ خاندان پادشاهان كرت و اوضاع و اوصاف شهر هرات به نظم آورده - بنياد خطه پوشنگ را از كارهاى هوشنگ - كه از شاهنشاهان پيشداديان است - گفته ، و اين مطلب را از موبد دانشور هرات كه از تواريخ و كتب باستانى آگاهى داشته نقل كرده چنين سروده است : شنيدم ز دانش‌پژوهى براز * كه بد بخرد و موبد و كارساز كه هوشنگ پوشنگ را ساخته است * چه خرم بهشتش بر آراسته است همه باغ و راغش پر از بوى و رنگ * به آرايش او را ز فردوس ننگ بهر گوشه كاخى و كاشانهء * بهشت برين پيشش افسانهء درو دشت او سبز و آب روان * بهر سوى سرو و گل و ارغوان چپ و راستش باغ و بستان و كشت * به صد پايه بهتر ز خرم بهشت بر خاك او مشك را ارزنى * به گيتى ازو خوبتر مر زنى در عهد هارون الرشيد اعراب قسمتى از قلعه شميران را - كه از بلوك كوهستانى حومه نزديك شهر هرات است - ويران نموده و در زير يكى از ستونها حفرهء يافتند كه تخته‌سنگى عظيم بر آن قرار داشت ، آن تخته‌سنگ را برداشته و در زير آن صندوقچهء فلزى يافتند ، و آن را بتصور آنكه محتويات آن جواهرات است همچنان بسته به بغداد